“Os perdedores do mundo actual necesitan crédito”. Entrevista a Peru Sasia

Lugar da noticia: Pamplona
 Peru Sasia habló sobre nuestra responsabilidad ciudadana ante el sistema financiero.

Peru Sasia falou sobre a nosa responsabilidade cidadá ante o sistema financeiro. (IBAN AGUINAGA)

Javier Pagola do Foro Gogoa entrevista a Peru Sasia. Presidente de Banca Ética Fiare

Peru Sasia Santos, doutor en Química e profesor de Ética Profesional na Universidade de Deusto, pertence á directiva da Rede estatal de Economía Alternativa e Solidaria e preside a Xunta de Socios da Banca Ética Fiare, que reúne a 2.500 persoas e 300 organizacións.

É posible gobernar ao sistema económico e financeiro neoliberal?

O sistema funciona mal; extraordinaria, asquerosa e absurdamente mal. Xera situacións de persoas que carecen en grao sumo básico para sobrevivir e morren de maneira continuada, mentres ao mesmo tempo produce acumulacións obscenas de riqueza que é imposible que os seus donos convertan en felicidade. A escala macro, a escala global non parece posible agora unha alternativa. Non se poden conseguir condicións para que o sistema capitalista globalizado funcione ben, tales como a competencia, a información simétrica, a atención a criterios a longo prazo, ou a vinculación das transaccións financeiras á economía real. A propia inercia deste sistema económico acaparou un poder globalizado moito máis eficazmente que o dos poderes políticos, que se mostran incapaces de embridarlo para conseguir o ben común.

Precisamos un cambio cultural?

Por suposto, porque o capitalismo neoliberal está a ocupar un nicho cultural. O sistema necesítanos individualizados, ausentes, consumidores, cun pensamento utilitario que o reduce todo ao valor económico das nosas transaccións. Este sistema, axudado por algúns medios de comunicación que controla, fainos malas persoas, incapaces de dicir aos poderes públicos outra cousa que: “ocúpate de min e déixame en paz”. Hai que ser cidadáns militantes na esfera económica. Manterse críticos e nadar contra corrente é un exercicio necesario, pero que nos fatiga.  Precisamos dunha solidariedade descentrada que non pense só no noso pequeno interese persoal ou familiar, senón que atenda a terceiros, persoas e comunidades.

Somos colaboradores necesarios do sistema?

Nós consumimos e lexitimamos. Tal e como se están configurando as nosas sociedades é máis importante consumir que votar. Cada vez que consumimos estamos a lanzar unha mensaxe: “Siga, que, sexa o que sexa o que vostede produce ou distribúe, eu compro” E, se sumamos decisións illadas, iso serve a algunhas transnacionais para explotar laboralmente a persoas ou aos bancos para esixir aos gobernos diñeiro público en forma de crédito ou investimento. E aí aparece un problema ético, que é a dilución da responsabilidade: ninguén se sente responsable das súas opcións de consumo, ás veces automáticas ou compulsivas. “Eu son un consumidor máis, eu só non podo arranxar nada”; iso é o que queren que pensemos.

Que poderiamos facer?

A nosa sensación individual é que todo isto nos supera. Achéganos moi pouco xa á fase de diagnóstico da crise que fixemos todos os cidadáns aos que queda un pouco de dignidade e de espírito crítico. Pero seguen expostas as nosas preguntas: que papel xogamos cada un?, somos indiferentes?, opositores?, colaboradores necesarios?, vítimas?, que deberiamos, que poderiamos facer?, como salvamos a nosa responsabilidade cidadá cando mesmo políticos a quen demos o voto, concelleiros ou parlamentarios bienintencionados, recoñécennos que “neste momento os políticos non temos as suficientes ferramentas para forzar aos axentes económicos a facer o que debería facerse”? Hai unha primeira resposta, importante polo seu valor simbólico e de expresión colectiva fronte a quen ten poder, que é a indignación e a ocupación do espazo público. Iso é o primeiro, dicir a nosa palabra e que non veñan pedirnos solucións, que iso nos toca. Pero tamén temos que dar e esixirnos unha resposta solidaria asistencial, organizada, planificada e programada, a tanta necesidade e sufrimento de persoas que teñen nome e apelidos.

E crear alternativas?

É claro que non é posible falar dunha alternativa formalizada e completa ao capitalismo neoliberal. Habería que construíla a escala mundial, e quen con poder suficiente estaría interesado en levala a cabo? Pero podemos facer algo, que nos permita vivir con coherencia e dignidade. É posible pensar e ensaiar comunitariamente pequenas alternativas, locais, rexionais, de alcance estatal. Circuítos de produción e distribución, que non serán grandes, pero serán sustentables. E iso pódese crear mediante a unión de cidadáns que cren que é máis digno vivir así e que o proceso de crear eses circuítos xa é un valor. Iso non é escaparse do mundo, senón mostrar que hai maneiras de facer as cousas doutra forma, que a historia non se acabou e que a realidade non ten un tamaño fixo.

Onde vai a Banca Ética?

Primeiro a pregunta de se o crédito é un dereito humano. Porque os perdedores do mundo actual necesitan crédito. Trátase de entender os retos que a xustiza expón aos que nun lugar determinado poden ofrecer crédito e iso só o coñecen ben organizacións que traballan en ámbitos sociais. Ademais, xerar outro valor, que supón autonomía, “empoderarnos” das nosas decisións económicas: quen deposita o seu diñeiro na banca ética non ten ánimo de lucro, sabe onde vai o seu diñeiro, atende ao impacto social e ambiental, ao lugar de emprego e ten moi presentes a equidade e a perspectiva de xénero. Polo tanto vai a financiar proxectos que rexeneran actividades e sectores sociais necesitados de crédito. A fortalecer, a empresas e organizacións do ámbito da economía solidaria que acompañan á xente perdedora na nosa sociedade. Tamén a crear un banco que estea en mans dunha cidadanía que en todo momento saiba a que se destina o seu diñeiro. E a evitar os xugos da utilidade económica e da superrendibilidade do capital depositado nun banco.

Que expansión alcanzou xa Fiare?

Alcanzamos os 3 millóns de euros de capital social. Levamos intermediando xa entre aforro e crédito case 60 millóns de euros. Financiamos 150 proxectos sociais por uns 28 millóns. Non temos aínda contas correntes, nin libretas de crédito, nin operacións por Internet, pero o sistema informático pódese comprar. Fiare quere chegar a ser unha banca de servizos plenos, pero non hai présa. Iso vai depender da canta xente sexamos capaces de agregar, require militancia económica. Hai persoas que non buscan custe o que custe dous puntos máis de interese para o seu depósito, que non queren unha cubertería de aceiro e que están dispostas a camiñar algo máis lonxe da súa casa para atopar a oficina bancaria. Navarra é unha comunidade especialmente dinámica na expansión de Fiare.

A morosidade e o risco para o seu diñeiro preocupa a moitos.

Si. Como di Ulrich Beck vivimos na sociedade do medo. Morosidade terémola sempre, porque a xente pobre é máis vulnerable. Pero a nosa obrigación ante unha petición de crédito, é crear un circuíto adecuado de intermediación. Poñamos un exemplo: Fiare financiou a unha cooperativa de xardinaría que vai dar emprego en Asturias a un grupo de presidiarios en réxime aberto. Foi avalada por Emaús Internacional e a Rede de Economía Alternativa e Solidaria de Navarra.

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s

%d bloggers like this: