A pobreza en España fíxose “máis extensa, máis intensa e máis crónica”

Lugar da noticia:  Madrid

Presentouse na sede de Cáritas Española, en Madrid, a primeira dunha nova serie de publicacións anuais da Fundación FOESSA, que sae á luz baixo o título Exclusión e Desenvolvemento Social en España. Análise e Perspectivas 2012″

Unha pobreza máis extensa, máis intensa e máis crónica

A análise dos datos que aborda esta publicación sobre a evolución da realidade social en España confirma, como asegurou o secretario xeral de Cáritas, Sebastián Mora “unha pobreza máis extensa, máis intensa, máis crónica e unha convivencia que se asenta cada vez máis nunha sociedade dual”. Unha pobreza máis extensa porque, engadiu, “a pobreza increméntase en número de fogares e persoas; máis intensa porque as situacións de privación material e a dificultade de acceso a dereitos básicos acrecentouse; máis crónica porque non falamos de situacións de pobreza pasaxeira senón de anos vivindo baixo o limiar da pobreza, mesmo en persoas con emprego que seguen sendo ‘traballadores pobres’ “. A iso engádese, en palabras do secretario xeral de Cáritas que “como consecuencia destes procesos de empobrecimiento se trasluza unha sociedade máis polarizada entre os que teñen e os que non teñen”.

Xunto a Sebastián Mora, na rolda de prensa compareceu Francisco Lorenzo, coordinador do equipo de Estudos de Cáritas Española, quen detallou os contidos máis destacados do estudo.

Niveis de renda

En canto á evolución dos niveis de renda, FOESSA confirma que a taxa de pobreza en España (21,8%) é unha das máis elevadas da Unión Europea e que os pobres son máis pobres, ao detectarse unha diminución no limiar de pobreza que pasou de 8.000 euros (2009) a 7.800 (2010).

Así mesmo, prodúcense diferenzas considerables dentro do territorio español. Por exemplo, no ano 2010 o nivel de pobreza en Estremadura víase superado polo de Navarra en máis de trinta puntos porcentuais (38,2% e 7,3%, respectivamente).

Ademais, produciuse un incremento da exclusión social, xa que en 2010 afectaba a 11.675.000 persoas estaban en risco de pobreza en España, é dicir, a cuarta parte da poboación (25,5%).

Este aumento da precariedade vese confirmado tamén polo incremento de persoas atendidas polos servizos de Acollida de Cáritas, que pasaron de 400.000 en 2007a 950.000 en 2010.

Perda de nivel de benestar

Na análise de FOESSA indícase que a evolución da renda media da poboación española descendeu nun 4%, aínda que se comparamos a evolución da renda por persoa coa do índice de prezos, esta caída, en termos reais, está preto do un 9% entre 2007 e 2010.

Outro indicador moi representativo das carencias dos fogares que se abordan na publicación refírese á súa perda de benestar durante a crise e que se avalía en función da dificultade declarada polo 30% dos fogares españois para chegar a fin de mes en 2010. Outro indicador nese mesmo sentido é o dato de que, a finais de 2010, preto dun 41% dos fogares españois manifestaban a súa incapacidade para facer fronte aos gastos imprevistos.

Perda de dereitos sociais básicos

No informe analízase o retroceso producido nos últimos catro anos no acceso a dereitos básicos como o emprego. Así o demostran varios feitos: que a taxa de desemprego en España sexa a máis alta de todos os países que forman a UE-27, a gran distancia da media deste conxunto de países (9,7%); que un de cada dous parados sexa de longa duración (máis de 1 ano); que a taxa de desemprego dos sustentadores principais pasase do 5 ao 19%, o que constitúe o seu máximo histórico; e que a tendencia entre os fogares con todos os seus activos en desemprego pasase do 2,5% do total antes do inicio da crise ao 9% a finais de 2011, crecendo mesmo a un ritmo superior que o da propia taxa de paro.

Así mesmo, é preocupante o caso dos “traballadores pobres”, é dicir de persoas que, aínda que ten emprego, están por baixo do limiar da pobreza. En España, hai 940.000 persoas nesa situación, en condicións de privación material severa (21,5 millóns de persoas en toda a UE).

Vivenda

En Exclusión e Desenvolvemento Social en España. Análise e Perspectivas 2012 analízase tamén a situación do acceso á vivenda, un capítulo no que se sinala que a pesar do importante auxe da construción dos últimos anos non se facilitou en igual ritmo o acceso á mesma. E a pesar de que o prezo da vivenda en España intensificou a caída no terceiro trimestre de 2011, o acceso a este dereito supón aínda un importante esforzo para as familias, ao que ten que dedicar un 36,1% dos seus ingresos.

Un indicador que ilustra moi ben a evolución deste dereito en España é o número de sentenzas de execucións hipotecarias, que en 2010 foron case 100.000 e multiplicaron por catro os rexistrados en 2007.

Repregamento dos mecanismos de contención da pobreza

O estudo de FOESSA analiza tamén a Estratexia Europa 2020, que substitúe á Estratexia de Lisboa. Na mesma, como sinalou Francisco Lorenzo, “aínda que a loita contra a pobreza e a exclusión social exponse como un dos sete alicerces da estratexia de desenvolvemento a medio prazo da UE, non parece que o obxectivo de redución da pobreza obteña a atención debida por parte das autoridades comunitarias e dos Estados membros”. “Todo fai pensar que o obxectivo da UE de rescatar da pobreza e a exclusión social a un mínimo de 20 millóns de persoas de aquí a 2020 non se alcanzará sobre a base dos obxectivos nacionais actuais”, afirmou.

Crecente dualización social

Unha das constatacións máis preocupantes do informe é o avance que se está producindo no proceso de dualización social e risco de ruptura da cohesión social. A distancia entre a renda correspondente ao 20% máis rico da poboación e ao 20% máis pobre pasou dun valor de 5,3 en 2007 a outro de 6,9 ao termo de 2010. Tal aumento foi o maior dos 27 Estados da Unión Europea.

Sombras sobre a cooperación ao desenvolvemento

O balance da cooperación española ao desenvolvemento dos últimos anos tamén vén mostrando máis luces que sombras. Como se sinala no estudo, “a evolución experimentada ao longo das dúas últimas lexislaturas evidenciara notables progresos e aínda que non se eliminaron as principais deficiencias estruturais da cooperación española ao desenvolvemento, pero si identificado e dado pasos significativos para a súa mellora”.

Estímase, con todo que, no ano 2011, o recorte efectivo da AOD en España non sería inferior ao 20%.

Chamada ao compromiso e á solidariedade

Ante “a gravidade e intensidade da realidade social que nos mostra a análise de FOESSA”, Sebastián Mora lanzou unha apelación directa ao compromiso. “Nestes momentos –afirmou– é esencial a cooperación de todas as persoas, institucións públicas e privadas, empresas e demais actores sociais para afrontar con ousadía a loita contra a pobreza e a exclusión social”.

Para o secretario xeral de Cáritas “a chamada evangélica a unha opción preferente polos pobres clara, valente e decidido é urxente. Millóns de persoas e familias no mundo están a sufrir e soportando situacións de indignidade atroces que non podemos, nin debemos permitir” Lembrou, a este respecto que “a sociedade e as persoas nunca poden ser concibidas como meros datos dun proceso determinista da historia“.

Resposta de Cáritas ante este escenario

Xunto á descrición da realidade social recollida no informe, o secretario xeral de Cáritas incidiu na achega que a institución vén realizando nos últimos anos para paliar o impacto da precariedade nas persoas máis vulnerables. Para dar idea deste esforzo, lembrou os investimentos levados a cabo desde 2007 en programas como os de Acollida, Emprego, Vivenda e Cooperación Internacional, que en conxunto suman uns 350 millóns de euros.

Sebastián Mora reclamou, ademais, unha “priorización das partidas orzamentarias  para pór as necesidades dos últimos e non atendidos en primeiro lugar”. “En momento de austeridade económica debemos ter en conta aos que menos teñen, aos máis vulnerables, aos máis empobrecidos tanto nas políticas nacionais, como de cooperación“, demandou.

Nova etapa de FOESSA

Con esta publicación anual a Fundación FOESSA inicia unha nova etapa. As dúas ferramentas crave manexadas até agora por FOESSA para cumprir os seus obxectivos de investigación social de vangarda foron os Informes sobre o Desenvolvemento Social en España (publicados, sucesivamente, en 1967, 1970, 1975, 1980-83, 1994 e 2008) e os traballos editados dentro da Colección Estudos.

Con todo, debido á velocidade coa que se están producindo cambios cruciais na nosa sociedade, a Fundación é consciente da necesidade de analizar, de forma continuada, os diversos problemas e situacións que se están expondo. Con este obxectivo xorde o novo proxecto de elaborar cada ano, coa participación de recoñecidos expertos, un documento de análise e perspectivas sobre a exclusión e o desenvolvemento social no noso país.

Informe: EXCLUSION_E_DESENVOLVEMENTO_SOCIAL_Version_dixital.pdf

Fonte:  Cáritas Española

Advertisements

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s

%d bloggers like this: