A imprescindible argamasa da economía social

Por Marcos de Castro Sanz | Reas (Rede de Economía Alternativa e Solidaria) é unha rede de pequenas empresas colectivas, profesionalizadas, que teñen entre os seus principios o compromiso coa cohesión e equidade.

| 07 Xullo 2013.

Vivimos unha dificultosa etapa tanto económica como social, cargada de ausencia de referentes éticos (ou mellor, chea de significantes amorais): a opacidade pública, a debilidade crecente das políticas sociais, o abandono dos grupos sociais máis desprotexidos (esas persoas que nos discursos políticos todos defenden e din que hai que atender), a lenta marcha dunha xustiza que non termina de aclarar fugas importantes de diñeiro público ou de evasión fiscal, a debilidade política ante a inequidade económica (tamén fiscal)… Demasiados condicionantes eficaces contra a cohesión social.

Non resulta estraño que os comportamentos económicos (e empresariais) se centren niso que chaman “a súa supreviviencia”, coma se iso fóra necesariamente contra o empeño de construír unha sociedade máis equilibrada. Isto vímolo desde hai tempo. No ano 2000, cando os Presidentes de Goberno da UE se reúnen en Lisboa e deciden, entre outras cousas, que en 2010 Europa sexa líder nun crecemento baseado na sociedade do coñecemento e na unión entre o económico e a cohesión social (por certo, compromiso esquecido por algúns destes xefes de Goberno nada máis asinalo), os grupos empresariais dominantes adiantáronse expresando a súa conformidade co crecemento económico pero esquecendo o da cohesión social. Parece lóxico que nesa cultura empresarial e económica a crise a paguen os que menos capacidade teñen… Tan lóxico que apenas se cuestiona esta formulación, polo que se percibe, case como normal, que as políticas sociais se debiliten, que as pensións se cuestionen e se acepte baixar a cotización empresarial á Seguridade Social: que non pase nada se pasa todo o que está a pasar.

Pero hai outras formulacións económicas que si se empeñan en que a sociedade avance de forma equilibrada e que a riqueza sexa repartida equitativamente. Son formulacións da economía social e solidaria, que parten de valores referidos ao empeño de crear cohesión social e neutralizar a exclusión, que o sistema está especializado en xerar. Como as ideas, se non se acompañan de realidades, quedan en ideas, merece citar un exemplo, doutros tantos, que reflicte esta solidariedade social baseada na necesidade de construír economía e emprego para todos.

reasFalo de REAS Navarra. Reas (Rede de Economía Alternativa e Solidaria) é unha rede de pequenas empresas colectivas, profesionalizadas, que teñen entre os seus principios o compromiso coa cohesión e equidade. “O noso reto é crear unhas estruturas económicas solidarias non excluíntes, non especulativas, onde a persoa e a contorna sexan o eixo, o fin e non o medio para conseguir unhas condicións dignas para todas as persoas…“.

Un dos problemas destas empresas é o financiamento. Se este problema, hoxe, invade o proceder empresarial, en xeral, dáse máis aínda nos proxectos de empresas sociais, que, con todo, crean emprego e xeran riqueza colectiva. O empeño dos emprendedores nesta forma de facer empresa é tan potente como o compromiso social. Polo que non se deteñen pola ausencia de crédito ou de instrumentos financeiros ad hoc. É necesario reinventar solucións. Unha delas son “as finanzas éticas e solidarias“, xurdidas como reacción creativa a que “o sistema financeiro convencional non contempla a posibilidade de financiar algúns tipos de empresas e proxectos… Na actualidade existe unha ampla oferta de créditos e préstamos. Con todo, os criterios de concesión adoitan basearse principalmente na existencia de garantías propias (propiedade de bens ou recursos) ou alleas (avais), co que se fai boa en moitos casos a coñecida frase de que os bancos só dan diñeiro aos que demostran non necesitalo. Polo que se refire ao financiamento de proxectos de economía social e solidaria, a utilización destes criterios funciona a miúdo como unha barreira infranqueable para unha serie de promotores e emprendedores que pola súa propia situación (iniciativas de inserción social, de autoemprego, etc) ou pola natureza ou dimensión dos seus proxectos (actividades alternativas, innovadoras, ou non encamiñadas ao beneficio unicamente económico) carecen de recursos iniciais. A palabra crédito, que ten que ver con crer en alguén, con confiar, no marco dunha relación humana, perde así completamente o seu significado, e como consecuencia, toda unha serie de iniciativas e actividades socialmente útiles quedan excluídas do circuíto bancario de financiamento. Como resposta a este tipo de reflexións, desde distintos colectivos xurdiu unha colección de experiencias con moi diversas características e graos de efectividade e concreción, pero que teñen en común o obxectivo de tentar ampliar o abano de posibilidades de aforro e investimento a operativas diferentes, que partan doutras bases, busquen unha finalidade máis social que monetaria, e ofrezan canles alternativas a todas aquelas persoas defraudadas polo uso que do seu aforro está a facerse“.

Unha destas experiencias de finanzas éticas é a desenvolvida por Reas Navarra. Parte do principio de que Reas cobre o risco de quen decide prestar diñeiro. Se existe un proxecto empresarial que reúna as características da economía solidaria, que cree emprego e riqueza local, pero non ten acceso a financiamento, Reas publícao entre os seus asociados (ou entre persoas e institucións que expresasen o seu desexo de colaborar) pedindo unha participación no crédito (que, para controlar o risco, nunca poderá ser maior do 10% do diñeiro solicitado polo proxecto empresarial, previamete analizado na súa viabilidade e sustentabilidade económica). O diñeiro pestado devolverase nun prazo máximo de tres anos incrementado co IPC do período. Desta forma financiáronse proxectos empresariais que teñen que ver coa difusión cultural, a produción eco-agraria, servizos e consultorías. Proxectos creadores de emprego que buscan solucións nunha contorna socio-económico que tan só achega problemas que han de soportar as persoas que menos teñen. Así o recoñece o Parlamento Europeo nunha recente Resolución (aprobada o 2 de xullo) presentada pola eurodeputada Patrizia Toia, onde revela que na actualidade as Cooperativas están a xerar e mantendo emprego, á vez que mostran mellores niveis de crecemento (en número de empresas, postos de traballo e mantemento de actividade) que outros modelos empresariais. Por iso, demanda unha maior atención ás Cooperativas e á Economía Social dentro das políticas de recuperación económica da UE, das políticas industriais, do Plan de Emprendemento 2020 e dos Fondos Estruturais 2014-2020.

É importante comunicar estas pequenas (pero importantes) experiencias que expresan, sen dúbida, que outra forma de facer empresa e crear riqueza é posible, que demandan apoio aos poderes públicos (no caso de que estivesen interesados por construír cohesión social, o que non sempre é evidente), e que expresan que existen persoas e grupos sociais que inventan solucións onde o sistema xera canellóns sen saída. Expresan, estas experiencias, que a xente pode e sabe reaccionar, a pesar dos signos evidentes de regreso e destrución de valores e dereitos sociais duramente conseguidos. É un signo de esperanza que convén reforzar porque merece un recoñecemento social, a pesar da súa aparente invisibilidade. Hai esperanza porque hai creatividade emprendedora entre as persoas que soñaron que todo pode ser doutra forma.

Fonte: nuevatribuna.es

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s

%d bloggers like this: