Banca ética e vivenda, quince anos despois

Artigo escrito por Roger Sunyer para El País

Os investimentos deben ser acordes cos valores dos aforradores e o rendemento financeiro non debe ir desligado do rendemento social.

Para moitos cidadáns, a vivenda pasou en poucos anos de ser un soño feito realidade a un pesadelo que parece irreal. Sen deixar de atribuír responsabilidades á crise, ou á propia responsabilidade de cada un á hora de asinar un contrato hipotecario, a Plataforma de Afectados pola Hipoteca (PAH) puxo de manifesto o comportamento abusivo do negocio bancario. Certamente, este foi nalgúns casos directamente ilegal e en moitos, moi pouco ético.

Cando se fala da crise, é habitual escoitar o comentario segundo o cal, ninguén podía entrever a situación actual. Sen ánimo de autovanagloria, podo afirmar que hai máis de dez anos algúns profesionais xa sinalamos o risco que asumiamos mantendo o negocio bancario nos termos que estaba configurado. No meu caso, o mérito non foi propio, tan só sumeime a unha corrente afastada xa na historia -hai quen a atribúe aos cuáqueros o inicio da vinculación de criterios éticos e finanzas- que esixe a vinculación entre banca e ética.

O sentido orixinal da palabra crédito é crer (credititus), ter confianza nas persoas e adaptarse ás súas necesidades.

Foi xustamente, hai quince anos, cando impulsei xunto a Oriol Alsina a creación de FETS (“Feitos” en catalán) Finançament Ètic i Solidari, entidade que pretendía impulsar a banca ética e que, rapidamente, contou co apoio dun amplo tecido social e cívico.

Debe lembrarse que aínda que agora o termo empeza a facerse un oco -aínda que moi escaso polo momento- entre a opinón pública, no ano 1998, en pleno crecemento exponencial do negocio bancario vinculado á burbulla inmobiliaria devandito proxecto parecía a algúns un simpático exercicio cheo de inxenuidade. Algúns mesmo dicían que as caixas de aforro xa eran, propiamente, banca ética: 15 anos despois todas esas caixas deixaron de existir. Tampouco os bancos saíron ben parados co rescate. A realidade, certamente, é moi túzara. Pero que pretende exactamente a banca ética? Expoño cinco principios fundamentais que sintetizan o que impulsa a banca ética:

1º. Principio de coherencia: a partir do cal se pretende evitar a contradición segundo a cal o noso diñeiro pode estar a financiar proxectos contraditorios cos nosos propios principios éticos e sociais (como a industria armamentística, as centrais nucleares, o dumping social, a explotación infantil, os réximes ditatoriais ou a expoliación ambiental). Só se inviste, por tanto, en proxectos coherentes co noso propio marco ético.

2º. Principio de compatibilidade: segundo o cal a banca ética trata de compatibilizar o rendemento financeiro co rendemento social. O un non pode ir desligado do outro. Os criterios de uso do diñeiro baséanse en indicadores relativos de risco, pero non de máximo rendemento para a entidade e os seus socios en detrimento do rendemento social.

3º Principio de participación: segundo o cal a banca ética debe fomentar a responsabilidade dos investidores e aforradores, como cidadáns e cidadás, nas súas operacións financeiras. Igualmente, a banca ética trataba de fomentar a participación de entidades e persoas na entidade.

4º Principio de transparencia: a banca ética fundaméntase na total transparencia da súa xestión, tanto no que respecta á concesión de préstamos como no ámbito dos investimentos realizados.

5º Principio de reflexión: a banca ética non é perfecta. Como toda organización e colectivo humano ten inevitablemente aspectos a mellorar. Por iso, debe incorporar o principio de reflexión segundo o cal debe existir unha reflexión continua e aberta sobre os principios que deben orientar en cada momento a súa acción.

Quince anos despois a banca ética segue sendo máis necesaria que nunca. Non se trata de eliminar todo o negocio bancario e facer tabula rasa. A banca ética é unha forma de proceder que debe implementarse tanto en entidades de nova creación como en entidades centenarias. Non podemos esperar que todo cambie dun día para outro, pero si é obrigado adoptar a banca ética como valor corporativo, de verdade. Só así a banca impulsaría medidas moitos máis éticas -acorde cos valores dos aforradores- como a conversión do parque de vivendas hipotecadas de primeira residencia en parque público de aluguer social, a dación en pago e, por descontado, non impulsaría a tolemia de executar desafiuzamentos a familias traballadoras que o único que fixeron foi quedar sen traballo no medio dunha crise sen precedentes. Unha banca, en definitiva, que aposte polos cidadáns, que recupere a súa misión, o sentido orixinal da palabra crédito que non é outra que a de crer (do latín credititus), ter confianza nas persoas e adaptarse ás súas necesidades. Só así nos achegaremos a unha sociedade xusta. Nin máis, nin menos.

Roger Sunyer é colaborador docente da área de Xestión da Cidade e Urbanismo (UOC).

Fonte: El País

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s

%d bloggers like this: